4. نجوم هلنيستي. تئودوسيوس طرابلسي سه اثر نجومي نوشت، شامل
نجوم صغير.
پوزيدونيوس به مسّاحيهاي زمينسنجي تازهاي پرداخت و تخمينهاي تازهاي از قطر و فاصلهٴ خورشيد عرضه كرد، او جزر و مد را ناشي از عمل توأم خورشيد و ماه دانست. شاگردش، كلئومدس، گزيدهاي در نجوم رواقي نوشت و در انكسار جوي مطالعاتي به عمل آورد. شاگرد ديگر پوزيدونيوس، كه زمانش محقق نيست (احتمالاً يكي از شاگردان مستقيمش) به نام گمينوس رودسي تاريخ نجوم قديم را تأليف كرد و ديدگاه او مشابه هيپارخوس بود.
5. فيزيك و فنآوري هلنيستي. مسلماً، مهمترين اثر، متعلق به هرون است، ولي، همچنان كه پيشتر گفتم زمان او بسيار نامحقق است. هرون سنت مكانيكي اسكندريه را ادامه داد و بسياري ابزارهاي سخت ماهرانه را اختراع (يا توصيف) كرد. او ثابت كرد كه مجموع فاصلهاي كه يك شعاع تابشي نور (قبل و بعد از بازتاب) ميپيمايد، كوتاهترين مسير ممكن است.
اسكلپيودوتوس، احتمالاً از شاگردان پوزيدونيوس، رسالهٴ كوتاهي در فن لشكرآرايي نوشت.
كلئومدس منجم انكسار نور را مورد مطالعه قرار داد.
6. گياهشناسي هلنيستي. كراتواس، پزشك ميتريداتس، گياهنامهاي نوشت كه بخشي از آن مصور بود. كاسيوس ديونيسيوس اوتيكايي (حدود 88) فلاحت ماگو را به يوناني ترجمه كرد و رسالهاي در باب گياهان يا ريشهها نوشت.
6 مكرر. جغرافيا و زمينشناسي هلنيستي. نبوغ پوزيدونيوس در هيچ زمينهٴ علمي به اندازهٴ اين يكي درخشان نبوده است. او مقدار معتنابهي اطلاعات جغرافيايي گرد آورد و اشارات جالب به آتشفشانها و زمينلرزهها كرد. توصيف او از جزر و مد قبلاً ذكر شد، او جزر و مد را مورد ملاحظه قرار داد.
7. طب هلنيستي. ميتريداتس اوپاتور، شاه پونتوس از 120 تا 63، تجارب آتالوس سوم را در مورد زهرشناسي ادامه داد. در اين مورد كافي است نام گياهشناساني چون كراتواس و كاسيوس ديونيسيوس را ذكر كنم. تا ايام نسبتاً جديد هدف پژوهشهاي گياهشناختي منحصر به كشاورزي يا طب بود. هر دوي آنان در ادويهٴ مفرده پژوهشهايي كردند.
آسكلپيادس بيتينيايي، قديمترين طبيب حاذق در روم (حدود 84)، نظريات جديد در مورد بيماريها را گسترش داد، ولي كالبدشناسي را تحقير كرد. شاگردش، تميسون لاذقي، تهذيب اين نظريات و ايجاد مكتب طب اصولي را تكميل كرد. يكي از اصول مهم اين مكتب تأكيد بر كيفيتهاي دوگانه، يعني قبض و بسط بود. هراكليدس تارنتومي مكتب ديگري را ارائه كرد، به نام مكتب تجربي؛ او به وسيلهٴ داروها تجارب زيادي كرد، مخصوصاً با افيون، و قديمترين رسالهٴ دامپزشكي را نوشت. گلايوكياس تارنتومي (؟) از همان مكتب، شروحي بر آثار بقراط نوشت و درماني براي باد سرخ كشف كرد. آپولونيوس سيتيوني شرحي بر كتاب بقراط در